środa, 25 stycznia 2017

CHWALIMY SIĘ - WAWRZYNY 2016

Dla 6 organizacji z około 100, należących do sieci Eurodesk Polska wręczono nagrody podczas rocznego spotkania konsultantów.

Dla naszego ośrodka przypadły dwie:
* pierwsza za "Najwięcej przeprowadzonych eurolekcji Eurodesk Polska",
* druga za "Największą aktywność w projekcie "Papiery do kariery".

poniedziałek, 16 stycznia 2017

FERIE ZIMOWE W CENTRUM MŁODZIEŻY

Między 30 stycznia a 10 lutego zapraszamy dzieci w wieku od 6 do 12 lat na podróż „W dziesięć dni dookoła świata”, czyli całodzienne zajęcia świetlicowe.
Zajęcia będą się odbywały od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-16.00 w budynku Centrum Młodzieży przy ul. Krupniczej 38.


Opłata za udział w zajęciach:
przy zapisie i jednoczesnej wpłacie na więcej niż 5 dni (w terminie do 27 stycznia) wynosi 25 zł/dzień, w przypadku zapisu na mniej niż 6 dni opłata wynosi 30 zł/dzień.

Zajęcia będą prowadzone w dwóch grupach wiekowych: 6-9 lat oraz 10-12 lat. Przewidywana liczba dzieci w jednej grupie to maksymalnie 15 osób.
WAŻNE: grupa zostanie uruchomiona po deklaracji uczestnictwa (zapis + wpłata) minimum 8 osób.
Ramowy program dzienny obejmuje:
8:00-10:00 - zajęcia opiekuńcze, gry i zabawy
10:00-1400 - warsztaty tematyczne dla dzieci (teatr, taniec, muzyka, plastyka, ceramika, rękodzieło, sport), pogadanki, wycieczki
14:00 - obiad
14:30-16:00 - projekcja filmu w kinie „Paradox”, zajęcia opiekuńcze, gry i zabawy


Uczestnik zajęć powinien:
- mieć ze sobą obuwie na zmianę oraz wygodny strój do zajęć ruchowych
(według uznania)
- drugie śniadanie i coś do picia
- być ubrany stosownie do pogody (w programie przewidziano wycieczki).

Zapisy uczestników - do 27 stycznia 2017 r.:
- telefonicznie (12 430 00 15 wew. 202, 237)
oraz
- za pośrednictwem poczty elektronicznej - e-mail: sekretariat@cmjordan.krakow.pl lub gmorbitzer@cmjordan.krakow.pl.

Liczba miejsc jest ograniczona – decyduje KOLEJNOŚĆ WPŁAT (a po podanym terminie – przyjęcia w ramach wolnych miejsc).

Wpłat prosimy dokonywać przelewem na konto Centrum Młodzieży do 2 dni po dokonaniu zgłoszenia, z dopiskiem: „ZAJĘCIA ŚWIETLICOWE dla … (imię i nazwisko dziecka)” - w celu szybszego przyporządkowania wpłaty.
nr konta Centrum Młodzieży: 80 1020 4900 0000 8102 3015 5430


Regulamin uczestnictwa w zajęciach świetlicowych organizowanych przez Centrum Młodzieży:
1. Zajęcia odbywają się w godzinach 8.00-16.00. Ze względu na program i bezpieczeństwo prosimy o przyprowadzanie dzieci w godz. 8.00-9.00 i odbieranie do godz. 16.00.
2. Przed pierwszymi zajęciami rodzice lub opiekunowie prawni zobowiązani są do wypełnienia i pozostawienia u prowadzącego zajęcia oświadczenia wg wzoru. Druk oświadczenia jest dostępny na stronie internetowej lub portierni w Centrum Młodzieży oraz - przed zajęciami – u nauczyciela-instruktora.
3. W razie rezygnacji z udziału dziecka w zajęciach istnieje możliwość zwrotu wniesionej opłaty pod warunkiem:
a) złożenia pisemnej prośby z uzasadnieniem, nie później niż 7 dni roboczych przed planowanym terminem rozpoczęcia zajęć,
b) w przypadku rezygnacji z zajęć w terminie krótszym niż 7 dni roboczych Centrum Młodzieży zwróci kwotę pomniejszoną o 10%.
4. Istnieje możliwość zmiany terminu udziału dziecka w zajęciach w miarę wolnych miejsc, po uzgodnieniu z organizatorem.
5. Zapisanie dziecka na zajęcia świetlicowe jest równoznaczne z akceptacją regulaminu uczestnictwa.

czwartek, 27 października 2016

Papiery do kariery - EUROPASS

W ramach Małopolskiego Tygodnia Młodzieży (17-23 październik 2016 r.) prawie 60 instytucji z Małopolski przygotowało ofertę obejmującą 215 wydarzeń m.in.: Bilans Kariery, porady jak zostać auditorem, indywidualne konsultacje z doradcą zawodowym oraz warsztaty.

W tym roku Centrum Młodzieży - Eurodesk Kraków włączył się w organizację tego wydarzenia i przeprowadził w VII Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie warsztaty "EUROPASS - Papiery do kariery". Warsztaty uczą, jak odnaleźć się na rynku pracy i edukacji, pomagają poznać swoje słabe i mocne strony, pokazują, w jaki sposób skutecznie zaprezentować swoje kwalifikacje.
Warsztaty odbyły się 21 października br., a wzięła w nich udział młodzież z klasy II e.



TIME TO MOVE


Przez cały październik młodzież z całej Europy może/mogła uzyskać więcej informacji o ofercie studiów, pracy, podróży lub wolontariatu za granicą oraz o źródłach wiedzy na temat Unii Europejskiej i różnego rodzaju wydarzeń międzynarodowych.

Kampania Time to Move ma zwrócić uwagę młodych Europejczyków na szanse czekające na nich za granicą oraz spopularyzować źródła informacji o międzynarodowej mobilności.

Regionalny Punkt Eurodesk w Krakowie aktywnie włączył się w kampanie informacyjną i prowadzi w szkołach ponadgimnazjalnych warsztaty dla młodzieży.

wtorek, 18 października 2016

BĄDŹ AUTOREM SWOJEJ KARIERY


W ramach 8. Ogólnopolskiego Tygodnia Kariery, które zainicjowało Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej - 17 października rozpoczął się Małopolski Tydzień Kariery. Regionalnym koordynatorem jest Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie.

W tym roku prawie 60 instytucji z Małopolski przygotowało ofertę obejmującą 215 wydarzeń (m.in. Bilans Kariery, warsztaty Design Thinking, porady jak zostać auditorem, indywidualne konsultacje z doradcą zawodowym). Wśród organizatorów znalazły się nie tylko wojewódzki i powiatowe urzędy pracy, ale również instytucje szkoleniowe, organizacje pozarządowe, ochotnicze hufce pracy, szkoły, biura karier, uczelnie, centra kultury, urzędy miast i gmin.

Od 17 do 23 października 2016 r. Małopolanie będą mogli skorzystać z warsztatów podnoszących efektywność pracy, dni otwartych, konwersacji w językach obcych, szkolenia z animacji czasu wolnego czy warsztatów efektywnego szukania pracy. Nie zabraknie również oferty on-line, będą konkursy, prezentacje multimedialne, quizy.

W serwisie Małopolski Pociąg do Kariery ukaże się specjalny cykl artykułów i wywiadów związanych z hasłem przyświecającym tegorocznej edycji - "Bądź autorem swojej kariery". Zachęcamy do odwiedzania strony www.pociagdokariery.pl w dniach od 17 do 23 października.

Szczegółowy harmonogram Małopolskiego Tygodnia Kariery 2016 na poszczególne dni jest dostępny w serwisie Małopolski Pociąg do Kariery.

środa, 24 sierpnia 2016

Roczny Wolontariat na Węgrzech!!!

FOR POLES!
Ostatnia szansa na EVS na Węgrzech w doskonałym, międzynarodowym zespole młodych ludzi dbających o przedszkola, centra aktywności młodzieży i szkoły w regionie wokół urokliwego miasteczka Veszprem. Zgłoszenia proszę kierować na adres: evs@europe4youth.eu


poniedziałek, 11 kwietnia 2016

„Krzyż i korona” premiera filmu popularnonaukowego

W bieżącym miesiącu na antenie TVP 1 i TVP Historia odbędzie się premiera kolejnego filmu z serii fabularyzowanych produkcji dokumentalnych „Tajemnice początków Polski”. Obraz „Krzyż i korona” zaprezentuje moment przyjęcia chrztu Polski przez Mieszka I oraz omówi powody i skutki podjęcia decyzji o chrystianizacji naszego kraju. Premiera filmu zaplanowana została na 16 kwietnia o godz. 21:00 w TVP Historia oraz 18 kwietnia o godz. 22:05. w TVP 1.

czwartek, 7 kwietnia 2016

MEGA MISJA - ciekawy projekt dla świetlic szkolnych

Fundacja Orange zaprasza nauczycieli i wychowawców do udziału w programie MegaMisja, który pokazuje jak przygotować dzieci z klas 1-3 szkoły podstawowej do bezpiecznego korzystania z Internetu i nowych technologii. W jego ramach pedagogom podsuwane będą ciekawe pomysły na zorganizowanie nowoczesnych zajęć w świetlicy szkolnej. Nabór wniosków do tegorocznej odsłony MegaMisji prowadzony będzie do 29 kwietnia 2016 r.
W dzisiejszych czasach nawet najmłodsi uczniowie często mają swobodny dostęp do tabletów czy smartfonów i samodzielnie korzystają z informacji zamieszczonych w Internecie. Niestety to, że to potrafią to robić nie oznacza jednocześnie, że wiedzą, jak mądrze korzystać z tego typu możliwości. A przecież choć nowe media mogą być szansą na ciekawszą naukę, dostęp do wiedzy i informacji z całego świata oraz rozwijanie własnych pasji, to niosą za sobą również szereg realnych zagrożeń.

"Zabawa i fizyka" - Instytut Fizyki Jądrowej Dzieciom

Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie zaprasza uczniów klas I-IV ze szkół podstawowych na kolejne bezpłatne pokazy z cyklu „IFJ Dzieciom”. W ramach tej inicjatywy, której pomysł narodził się jako jedna z atrakcji uświetniających 60 rocznicę powstania Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w dniach 11 - 15 kwietnia 2016 r., znakomity popularyzator i dziennikarz, red. Wiktor Niedzicki, poprowadzi spotkania pod tytułem „Zabawa i fizyka”.Podczas pokazu poszuka wraz z młodzieżą odpowiedzi na pytanie: „Czy fizyką można się bawić?”. Autor postara się nie tylko udowodnić uczniom, że bez fizyki trudno o zabawę, ale również, że bez zabawy nie byłoby wielu współczesnych wynalazków i urządzeń.

piątek, 1 kwietnia 2016

Dyrektorzy Szkół Europejskich poszukiwani!!!

Ministerstwo Edukacji Narodowej rozpoczęło poszukiwania kandydatów na stanowiska zastępcy dyrektora do spraw szkoły średniej w Szkole Europejskiej w Mol oraz zastępcy dyrektora do spraw szkoły podstawowej i przedszkola w Szkole Europejskiej w Luksemburgu od 1 września 2016 r. Wyłonione w rozpoczynającym się właśnie postępowaniu kwalifikacyjnym kandydatury polskich nauczycieli zostaną zgłoszone przez MEN do konkursu organizowanego w drugiej połowie maja 2016 r., w Brukseli, przez Sekretarza Generalnego Szkół Europejskich.

czwartek, 31 marca 2016

25. Marsz Żywych

Do 14 kwietnia 2016 r. polskie szkoły - gimnazja i placówki ponadgimnazjalne - zainteresowane uczestnictwem w 25. Marszu Żywych mogą przesyłać swoje zgłoszenia. Tradycyjnie wydarzenie to odbędzie się na terenie byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, w Dniu Pamięci Ofiar Zagłady, który w tym roku przypada na 5 maja. Na terenie obozu organizowany jest uroczysty przemarsz ludzi z różnych stron świata. Idąc trzykilometrową trasą spod bramy „Arbeit macht frei" w byłym obozie Auschwitz I do byłego obozu Auschwitz II-Birkenau dają oni świadectwo pamięci osób pomordowanych przez nazistowskich Niemców w trakcie II wojny światowej. Manifestują przy tym również swoje przywiązanie do takich wartości, jak: godność i równość wszystkich ludzi, tolerancja oraz prawo każdego człowieka do życia w pokoju.

Kobiety na Politechnikach 2016

17 marca br. w Centrum Prasowym PAP odbyła się konferencja prasowa inaugurująca drugą edycję programu stypendialnego Intel-Perspektywy „Nowe technologie dla dziewczyn”. Podczas spotkania zaprezentowany został również raport „Kobiety na politechnikach 2016” oraz ogłoszony termin tegorocznego Ogólnopolskiego Dnia Otwartego Tylko dla Dziewczyn, który odbędzie się na uczelniach technicznych w całej Polsce 7 kwietnia 2016 r.

środa, 30 marca 2016

Wyniki badań czytelnictwa za rok 2015

Biblioteka Narodowa zaprezentowała podstawowe wyniki badania czytelnictwa za rok 2015, zrealizowane na jej zlecenie przez TNS Polska. Wynika z nich, że aż 63% Polaków nie przeczytało w ubiegłym roku żadnej książki! W porównaniu do roku 2000 czytelnictwo w naszym kraju najwyraźniej spadło wśród mężczyzn i osób młodych.
Badania czytelnictwa na reprezentatywnej próbie obywateli Polski w wieku od 15 lat prowadzone są na zlecenie Biblioteki Narodowej od 1992 r. (na początku co dwa lata, a od 2014 r. - corocznie). Realizowane analizy niezmiennie wykazują, że to, czy ktoś czyta książki lub prasę, korzysta z Internetu czy angażuje się w inne praktyki kulturowe, jest mocno związane z tym, w jakim jest wieku, gdzie mieszka i jakie ma wykształcenie (większe zaangażowanie czytelnicze obserwowane jest wśród osób z wyższym wykształceniem, większym zadowoleniem z własnej sytuacji zawodowej i większą stabilnością zatrudnienia). Duże znaczenie w tym zakresie ma również uwarunkowanie środowiskowe: czytelnicy wychowują się i obracają przede wszystkim wśród innych czytelników.
Według najnowszego raportu czytelnictwa w 2015 roku co najmniej jedną książkę przeczytało zaledwie 37% badanych. Po literaturę zdecydowanie częściej sięgały kobiety niż mężczyźni. Podobnie jak w poprzednich latach zmienną najsilniej determinującą czytanie było wykształcenie - im wyższe, tym wyższy był odsetek czytelników.
Autorzy badania sprawdzili również jakiego typu literaturę Polacy cenią najbardziej. Okazuje się, że wybór ten cechuje niewielka zmienność: jak zwykle największym zainteresowaniem czytelników cieszyły się powieści, zwłaszcza romanse, sensacje i fantastyka, a najczęściej wymienianym autorem jest - niezmiennie od lat - Henryk Sienkiewicz.
Raport czytelnictwa za rok 2015 pokazuje również, że książki czytane przez Polaków, o ile nie pochodzą z domowego księgozbioru, z reguły są pożyczane od znajomych lub kupowane. Stosunkowo często również wypożyczamy książki z bibliotek oraz dostajemy je w prezencie. Znaczenie na polskim rynku tekstów literackich pobieranych z Internetu pozostaje minimalne. 

W analizach przeprowadzonych na zlecenie Biblioteki Narodowej uwzględniono również badania na temat korzystania przez Polaków z Internetu. Według nich jest to medium używane przez 2/3 mieszkańców naszego kraju. Z sieci rzadziej korzystają osoby starsze - odsetek osób po 60. roku życia używających Internetu mniej niż kilka razy w miesiącu to 75% (przy wartości 3% wśród badanych do 30. roku życia).
Najpopularniejszą czytelniczą praktyką internetową jest poszukiwanie praktycznych porad i wskazówek, a także informacji związanych z pracą lub nauką, czytanie prasy bądź wiadomości i korzystanie z internetowej encyklopedii. Blisko jedna czwarta użytkowników Internetu czyta także blogi. Największą popularnością cieszą się blogi o tematyce hobbystycznej, te poświęcone ciału, zdrowiu i sportowi.

Więcej informacji na ten temat wyników badań czytelnictwa za rok 2015 można znaleźć na stronie internetowej Biblioteki Narodowej - kliknij TUTAJ. Z prezentacją podstawowych wyników raportu można zapoznać się TUTAJ.

wtorek, 29 marca 2016

Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało o uruchomieniu specjalnej strony internetowej poświęconej ogólnopolskiej debacie „Uczeń. Rodzic. Nauczyciel - Dobra Zmiana”. W serwisie www.debataoswiatowa.men.gov.pl mają być na bieżąco publikowane wszystkie informacje dotyczące działań podejmowanych w ramach tej inicjatywy.
W lutym br. MEN rozpoczęło ogólnopolską debatę o systemie oświaty. Inicjatywa ta ma umożliwić szeroką dyskusję narodową na temat koniecznych zmian polskiego systemu edukacji oraz zaplanowanie ich realizacji we współpracy z obywatelami.

czwartek, 24 marca 2016




Ciepłych, pełnych nadziei Świąt Wielkanocnych oraz pogody ducha, radości
i pokoju życzą

pracownicy Informacji Młodzieżowej

Z archeologią na Ty

Studenci i doktoranci Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego od 2013 roku prowadzą bezpłatne zajęcia na temat archeologii dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych z okolic Krakowa (i nie tylko). Teraz młodzi naukowcy poszerzyli formułę projektu „Z archeologią na Ty” o spotkania z przedszkolakami.
Projekt edukacyjno-popularyzatorski rozpoczął się w 2013 roku i jego głównym celem jest rozbudzenie wśród młodych ludzi zainteresowania archeologią.

środa, 23 marca 2016

Konkurs "Piórko 2016"

 Właściciel sieci sklepów Biedronka, Jeronimo Martins Polska S.A., zaprasza początkujących pisarzy i ilustratorów - którzy do tej pory nie publikowali swoich prac - do udziału w konkursie „Piórko 2016. Nagroda Biedronki za książkę dla dzieci”. Na zwycięzców rywalizacji czeka wysoka nagroda pieniężna oraz publikacja wygranego tekstu i jego sprzedaż w sklepach sieci Biedronka. Honorowy patronat nad rywalizacją pełni Rzecznik Praw Dziecka, Marek Michalak.
Konkurs powstał z myślą o rozwinięciu wśród najmłodszych czytelników miłość do czytania oraz promocji twórczości utalentowanych pisarzy i ilustratorów, których dzieła nie były dotąd nigdy publikowane. Efektem końcowym tej rywalizacji będzie wydanie nowej, wyjątkowej książki, która przeniesie dzieci wraz z ich rodzinami w bajkowy świat opowieści i pięknych ilustracji.

Przedszkolak potrafi - czyli dzieci kontra nowe technologie

Na debacie organizowanej pod hasłem „Przedszkolak potrafi. Nowa jakość edukacji dla najmłodszych” „Mistrzowie Kodowania” i „Centrum Cyfrowe: Projekt Polska” zaprezentowały publikację pt. „Mistrzowie Kodowania Junior. Raport z badań”. Prezentuje ona wnioski z analizy efektów stosowania innowacyjnych metod nauczania z wykorzystaniem technologii cyfrowych w edukacji dzieci w wieku 3-5 lat.
Nasza cyfrowa codzienność nie pozostawia wątpliwości, że dzieci należy przygotowywać do korzystania z nowych technologii. Pytaniem pozostaje jednak, jak najlepiej poradzić sobie z tym zadaniem i kiedy właściwie można zacząć tego typu nauczanie.

wtorek, 22 marca 2016

Konkurs polskiej fotografii ulicznej

PolishStreetPhotography oraz Fotopolis.pl zapraszają wszystkich zainteresowanych do udziału w trzeciej edycji otwartego konkursu polskiej fotografii ulicznej. Do rywalizacji można zgłaszać zdjęcia wykonane na polskich ulicach po 6 marca 2015 roku. Zgłoszenia przyjmowane będą do 22 kwietnia 2016 r.
Celem konkursu PolishStreetPhotography oraz Fotopolis.pl jest popularyzacja polskiej fotografii ulicznej. Rozgrywki mają charakter otwarty - mogą brać w nich udział wszyscy zainteresowani obywatele Polscy oraz cudzoziemcy. Osoby niepełnoletnie mogą przystąpić do rywalizacji za zgodą rodziców lub przedstawicieli ustawowych.

Międzynarodowy projekt na temat innowacyjnego nauczania i uczenia się

Instytut Badań Edukacyjnych zaprasza wszystkich zainteresowanych do udziału w międzynarodowym projekcie Collaborative Education Lab (CoLab), dotyczącym innowacyjnego nauczania i uczenia się. Inicjatywa ta jest właśnie uruchamiana w naszym kraju.
Międzynarodowy projekt CoLab „Promoting innovative collaborative teaching and learning” realizowany jest przez konsorcjum 7 europejskich instytucji i dotyczy wsparcia rozwoju zawodowego nauczycieli w zakresie innowacyjnych metod i form nauczania na lekcjach, a przede wszystkim stosowania formy pracy grupowej uczniów (tzw. collaborative learning).

środa, 9 marca 2016

Konkurs - Wielokulturowe dziedzictwo mojego regionu

Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprasza uczniów szkół ponadgimnazjalnych z terenu całej Polski do udziału w konkursie pt. „Wielokulturowe dziedzictwo mojego regionu. Prace pisemne nawiązujące do tematu rywalizacji przyjmowane będą do 30 marca 2016 r.
Celem konkursu  jest zachęcenie młodzieży ponadgimnazjalnej do poznania wielokulturowej tradycji swojego regionu i podniesienie ich wiedzy z zakresu wielokulturowości, transkulturowości oraz interkulturowości.

wtorek, 8 marca 2016

Konkurs plastyczny związanym z 1050 rocznicą Chrztu Polski.

Muzeum Archeologiczne w Krakowie zaprasza dzieci w wieku 5-10 lat z całej Polski do udziału w konkursie plastycznym związanym ze 1050 rocznicą Chrztu Polski. Zadaniem konkursowym jest stworzenie ilustracji przedstawiającej przyjęcie chrztu przez Mieszka I i jego otoczenie. Prace do rywalizacji zgłaszać można do 22 kwietnia 2016 r.

Sejm Dzieci i Młodzieży 2016

29 lutego 2016 r. rozpoczęła się rekrutacja do XXII sesji Sejmu Dzieci i Młodzieży. Uczestnicy tegorocznej edycji tradycyjnie zasiądą w ławach poselskich w dniu 1 czerwca.
Sejm Dzieci i Młodzieży zbiera się w naszym kraju od 1994 r. Organizatorem tej inicjatywy jest Kancelaria Sejmu we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej, Ośrodkiem Rozwoju Edukacji oraz Instytutem Pamięci Narodowej. Celem wydarzenia jest kształtowanie postaw obywatelskich młodych ludzi oraz zachęcenie ich do aktywnego działania na rzecz ich środowisk lokalnych.

czwartek, 11 lutego 2016

MAPOWANIE - bezpłatny warsztat.

Mapowanie - bezpłatne zajęcia dla mieszkańców Gminy Miejskiej Kraków, osób działających w krakowskich organizacjach pozarządowych, grupach nieformalnych lub instytucjach publicznych. Warsztat przeznaczony dla osób chcących poznać metody mapowania, ale również dla tych, którzy używają tych technik, ale chcą usystematyzować wiedzę.W trakcie warsztatu dowiemy się czym naprawdę jest mapowanie, w jaki sposób posługiwać się prostymi technikami mapowania oraz, nierzadko dobrze znanymi narzędziami. Będziemy wspólnie pracować nad ich aplikacją dla konkretnych problemów i przypadków.

Bezpłatne spotkania z kulturą i językiem: francuskim, hiszpańskim, angielskim i niemieckim.

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zaprasza na drugą edycję bezpłatnych spotkań z kulturą i językiem hiszpańskim, francuskim, niemieckim i angielskim w ramach Wolontariatu Europejskiego. Zajęcia prowadzone będą przez wolontariuszy od marca 2016 r.